Kinney of 5x5-matrix: welke methode past bij uw bedrijf?

Wie een risicoanalyse laat opmaken, ziet vaak twee methodes terugkomen: Kinney of een 5x5-matrix. Beide zijn geldige werkwijzen, beide leveren een prioritering op — maar ze werken niet identiek, en de keuze tussen beide is geen detail. De ene past bij de ene werkvloer, de andere bij een andere.

Wat zegt de wet?

De Codex schrijft géén specifieke methode voor. De werkgever moet een risicoanalyse uitvoeren die rekening houdt met de aard van de activiteiten en de omvang van het bedrijf, maar mag zelf kiezen hoe hij dat aanpakt. Belangrijk is dat de methode systematisch is, herhaalbaar, en geschikt voor de werkelijkheid van uw bedrijf.

De Kinney-methode in een notendop

Kinney is een kwantitatieve methode die het risico berekent als het product van drie factoren: de waarschijnlijkheid dat een gevaar zich voordoet (W), de blootstelling aan dat gevaar (B), en het effect of de ernst (E). Het resultaat — R = W × B × E — geeft een cijfer dat ingedeeld wordt in risicoklassen, van "aanvaardbaar" tot "onmiddellijk stoppen".

Sterk aan Kinney is dat het de tijdsdimensie expliciet meeneemt: een risico dat slechts één keer per jaar voorkomt, krijgt een lagere score dan eenzelfde risico dat dagelijks aanwezig is. Voor industriële en productieomgevingen waar de blootstelling sterk verschilt per taak, is dat een groot voordeel.

De 5x5-matrix in een notendop

De 5x5-matrix werkt met twee assen: waarschijnlijkheid en ernst, elk op een schaal van 1 tot 5. Het risico is de combinatie van beide en wordt afgelezen in een gekleurd raster (groen-oranje-rood). Eenvoudig, visueel, snel te begrijpen.

Sterk aan de 5x5-matrix is dat ze gemakkelijk te communiceren is met niet-experts. Een leidinggevende ziet in één oogopslag waar een risico op de matrix valt. Voor KMO's met beperkte ervaring in risicoanalyse, of voor sectoren waar de blootstelling vrij constant is, werkt deze methode vaak vlotter.

Welke kiest u?

Een paar praktische vuistregels.

Kies Kinney als uw bedrijf een sterke variatie in blootstelling kent (taken die soms wel en soms niet voorkomen), als u nood hebt aan fijnere prioritering tussen risico's die op een matrix in hetzelfde vakje zouden landen, of als u werkt in een omgeving met technische installaties waar de tijdsdimensie sterk meespeelt.

Kies de 5x5-matrix als uw bedrijf relatief eenvoudig in opzet is, als de risicoanalyse breed gedragen moet worden door leidinggevenden zonder veiligheidsachtergrond, of als u snel een eerste overzicht wil zonder te verzanden in cijferwerk.

Geen wetenschap, wel een werkbaar instrument

Welke methode u ook kiest: ze blijft een hulpmiddel, geen wet. Twee preventieadviseurs kunnen met dezelfde methode tot licht verschillende scores komen — dat is geen probleem zolang de redenering navolgbaar is en de prioriteiten kloppen. Het doel is niet de perfecte score, het doel is de juiste acties op de juiste plaats.

PrevX helpt u kiezen tussen Kinney en de 5x5-matrix, en voert de risicoanalyse uit op een manier die bij uw bedrijf past — bruikbaar voor de inspectie én voor uw eigen werking.